Arquivos mensuais: Xaneiro 2013

Primeira reunión do 2013

E chegou o día da reunión en torno á “La gacela”.

100_3982_00_resized

Despois de facer un desplegue africano sobre a mesa da biblioteca, con exemplares do “National  Geografic”, uns tamtam, unha máscara e algunha das nosas recomendacións, que  irán aparecendo no blog nos próximos días,

100_3984_resized

quixemos tamén facer unhas aportacións gastronómicas a base de coco. (Esqueceusenos levar o leite, ou as galletas rsecas ou húmidas, que comían os personaxes do libro).

100_3986_resized

E ben que fomos dando cabo das cocadas e do pastel de cenoura e coco, mentras demos conta tamén do libro

100_3988_resizedComa sempre Christian, Jorge e Yago, foron os máis faladeiros. Será porque  tiñan a lectura moi recente e non se lles pasou detalle.

Captaron o trasfondo da obra, algúns ata leron “entre líneas”, facendo unhas aportacións moi interesantes ó tema que propoñíamos para a reflexión: a cooperación e axuda ó desenvolvemento.

Según Yago, “os pobos do terceiro mundo non están civilizados á maneira do primeiro mundo, pero iso non quere dicir que non teñan cultura”.

Moi boa a precisión de Pedro de que “a pasta” diferencia o primeiro mundo o terceiro. “E onde está o segundo mundo?”, preguntaba Alba. “As economías emerxentes”, respondía Pedro, que se quedou durante boa parte da reunión sumerxido nos mapas de África e os “National Geografic” que se estendían sobre a mesa. Sería que como regalo de cumpreanos (felicidades, Pedro) quería unha viaxe a África?

Christian, quedouse con que Rasmus era o único que realmente se preocupaba polos nativos.

Jorge percibíu moi ben a crítica á inxerencia dos cooperantes que fai Gerad, o Chacal.

Non se lles escapou tampouco a Christian e a Yago o tema do amor que os dous homes, Gerard, o nativo, e Simon, o branco, sentían pola mestra, pola “gacela”. Personaxe, o da “gacela”, que non aparece tanto coma outros de forma directa, pero que desde o momento que o narrador nola describe, con esa forza e ese énfase na súa “sombría beleza”, xa nos damos conta de que ten un papel decisivo na historia.

E para rematar este remuíño de aportacións, quédanos por saber ás mediadoras do club, que entenden os lectores por “un libro raro”. Si nos quedou claro que Laura entende por “libro raro” o que trata temas pouco habituais, pero os demais? O tema do colonialismo, explotación de países pobres por parte dos ricos, non son temas habituais dos libros que soen ler.

Ah! Tamén nos quedou claro que as descripcións non gustan. “Se hai descripción non hai narración”, dicía Pedro. Cuestión de gustos, e xa imos aprendendo a dicir “non me gusta”, como opinión persoal, e non “é un libro malo”.  No noso club non hai libros malos, nin malos lectores, só hai libros e lectores con gustos diferentes, non é?

E agora si, coa “gacela” de David, pechamos entrada.

  "Cena" A fotografía por tomada por David

 A fotografía da gacela tomada por David

A próxima reunión  levaranos a Venecia, con “El retrato de Carlota” de Ana Alcolea. Durante este mes continuaremos coas recomendacións sobre “a selva africana” (terédelas agrupadas baixo esta categoría o blog), pero estade tamén atentos a semana anterior á reunión, que xa vos iremos deixando entradas coma miguiñas para que sigades o rastro da nova lectura. Ademais esta vennos moi acaída, pois entraremos no mes do Antroido da man dun libro que nos leva ó “Carnaval de Venecia” a través do misterio, amizade, literatura, amor…

Deixar un comentario

Arquivado en A selva africana

Para reflexionar

Na obra “La gacela” trátase un tema moi importante e actual como é a axuda para o desenvolvemento, axuda que soen prestar os gobernos e outras organizacións dos países ricos, ou non tan ricos, do chamado primeiro mundo, ós países pobres ou do terceiro mundo.

Para reflexionar sobre este tema, deixamosvos aquí dous fragmentos da novela, nos que suliñamos ó máis salientable relativo a este tema da axuda ó desenvolvemento. Lerémolos na reunión e abriremos o debate en torno ó dereito, lexitimidade, ou como queira chamárselle, dos países ricos a “interferir” no desenvolvemento dos pobres. Por que o fan realmente? Que os move a facelo? É unha axuda desinteresada ou pola contra pode ser unha especie de reparación de abusos, por non dicir crimes históricos, como parece querer dar a entender Albert na súa réplica a Gerard?

Os que non asistides á reunión podedes deixar a vosa opinión ó respecto nos comentarios, a ver se logramos abrir un debate no blog. Animádesvos? Que pensades?

Discurso de Kees, o misioneiro (páxs. 82/83)

“-¡Hoy por ti, mañana por mí! –exclamó Kees con risa áspera-. Os digo que esto ha empezado y ya no habrá quien lo pare. Deberíamos dejar de soñar de una vez –y las siguientes palabras salieron de su boca como un torrente-: ¡Sólo hemos arañado la superficie, os lo digo yo! ¡Sólo la superficie! Vinieron los belgas y amontonaron sobre los bantúes su maldita civilización europea, creyendo que habían traído la cultura al Congo. ¡Casi nada! ¡Cultura habrían podido encontrar aquí más que de sobra! Los caballeros colonialistas estrechos de miras y su idea de cultura…El inodoro como cima de la cultura. ¡Es para morirse de risa! Y ahora que se han ido, ¿qué es lo que ha cambiado en Kinshasa? Yo os lo diré: ¡Nada! Los mismos consorcios internacionales prosiguen la explotación, sólo que ahora participan en ella algunas caras negras. Cobre, carbón, estaño, cobalto. ¡Estupendo, hombre! Nada ha cambiado. Pero aquí, en la selva, aquí sí que está cambiando algo. ¿Lo habéis notado?…

Sólo hemos arañado la superficie. Pero a las almas de estas gentes, a sus almas, no hemos llegado. Porque nos es imposible llegar hasta ellas. ¡Ja!

Discurso de Gerad, o Chacal (páx. 88):

“Ni siquiera después de un año podría usted contestar a esa pregunta –prosiguió-. Sin embargo, hay personas que nada más poner el pie en nuestro país pretenden iniciar los cambios. Labran la tierra y siembran la hierba que han traído consigo porque no les gusta la nuestra. Son personas muy listas. ¿Me equivoco?

Callé. No sabía qué replicar.

Y son huéspedes corteses, ¿verdad, monsieur? Como no les gusta el cuarto de invitados, lo vacían y colocan sus propios  muebles dentro. Eso resulta la mar de práctico, ¿no le parece? Pretenden cambiar a su antojo incluso el paisaje que rodea este lago. Traen máquinas y tractores con los que ensayan todas las variedades de hierba habidas y por haber. Enseguida se sienten como en su casa y, sin embargo, ni siquiera saben si podrían vivir en este país. Pero eso tampoco importa. Si termina por no gustarles, lo dejan todo plantado y desaparecen de nuevo…

-¡Pero l o hacen con buena intención! –exclamé con energía.

-Seguro. Los belgas también tenían muy buenas intenciones en su época. Todos los blancos vienen a África con buenas intenciones.

-La alimentación, quiero decir… Los niños pequeños con la…

Me interrumpió con aspereza.

Los niños pequeños con la tripa hinchada por la mandioca… Es lo que usted iba a decir, ¿no? Trastornos alimenticios. Carencia de proteínas. Mala salud. ¡Claro, claro! Escasa higiene. Yo le pregunto: si los europeos no hubieran venido a este país, ¿tendrían también hoy los  niños pequeños sus barrigas hinchadas por la mandioca?

Pero hay que intentar reparar la injusticia de la época colonial. Con espíritu de colaboración es posible…

Súbitamente me interrumpí. La protesta me parecía ridícula hasta a mí mismo.

 

3 Comentarios

Arquivado en A selva africana

Música en “La gacela”.

Como soa “La gacela”?

Na páxina 28 alguén tararea “The house of New Orleans”, unha cancion folk estadounidense de autor  descoñecido. As dúas versións máis famosas foron a do grupo británico “The animals”  do 1964 e a de Joan Baez, que é anterior (1959/60).

Tedes a continuación a letra e os vídeos das dúas versions, “The animals” e Joan Baez.

There is a house in New Orleans
They call the Rising Sun
And it’s been the ruin of many a poor boy
And God I know I’m one

My mother was a tailor
She sewed my new blue jeans
My father was a gamblin’ man
Down in New Orleans

Now the only thing a gambler needs
Is a suitcase and trunk
And the only time he’s satisfied
Is when he’s on a drunk

Oh mother tell your children
Not to do what I have done
Spend your lives in sin and misery

Na páxina 70, hai unha bocina que soa con música de Beethoven.

De seguro que non eran os acordes de “Para Elisa”

ou os da “Sonata Claro de Luna”

pero igual era a 5ª Sinfonía, que arranca moi forte,

ou poida que a 9ª

E ademais das bocinas que soan clásico, tamén soa moito reggae en “La gacela”.  De feito, cando o protagonista chega á granxa, escoita música reggae. Precursor deste estilo musical é Count Ossie. E soa así:

O famosísimo Bob Marley tamén puido ser  a banda sonora daquela chegada á granxa.

1 comentario

Arquivado en A selva africana, Música

Cine en “La Gacela”.

Cando Albert, Simon e os seus amigos van de copas, ó entrar no local Simon pensa:

“Yo conocía esa película! No me hubiera asombrado que Humphrey Bogart hubiese entrado en ese momento por la puerta” (Páx. 76)

Sería nesta escea de “Casablanca” (picade aquí para vela) na que estaba pensando Albert?

Aínda que “la Gacela” se publicou en maio do 1999, e aínda non se fixera a película protagonizada por Nicole Kidman,  Moulin Rouge . Na páx. 79 faise alusión ó famoso cabaret parisino que da nome á película, pois está ambientada neste mítico local.  Tedes a película na biblioteca.

Para ver a ficha técnica picade aquí.

Para ler sobre o mítico cabaret, picade aquí.

Deixamosvos o trailer da película:

Deixar un comentario

Arquivado en A selva africana, Cine

Mitoloxía clásica en “La gacela”

SÍSIFO

En varias ocasións na novela de Jo Pestum hai alusións á mitoloxía clásica. Nunha delas, nas páxinas 51 e 57 da edición de Anaya, citase o mito de Sísifo. Na primeira ocasión cando Simon lle está contando a Albert que todo ía ben e logo coas chuvias todo se botou a perder e tiveron que comezar de novo, Simon di:

“-Nuestro trabajo es parecido al de Sísifo”.

Neste vídeo tedes unha pequena animación, dun minuto e pouco, en portugués, que vos explica o mito e fai unha interpretación final aplicando o mito ó traballo absurdo, neste sentido usa Albert a expresión no libro.

Na páxina 57 Albert di: “Recordé la imagen del mítico rey Sísifo, que tenía que subir con esfuerzo la piedra hasta la cima de la montaña, a pesar de saber que siempre volvería a caer rodando. Sísifo, sin embargo, proseguía su inútil trabajo, al que, pese a toda obligación, parecía ver un sentido. También me vino a la mente el verso del poeta  Albert Camus, cuyos libros había empezado a leer años atrás: “Tenemos que imaginarnos a Sísifo * como un hombre feliz”. Aunque seguía sin entender estas palabras, empezaba a vislumbrar su sentido. Sólo que aquellos hombres no eran felices.”

*Picando sobre o nome tedes o texto de Camus que acaba coa cita que nos da Albert.

————————————————————————————————————————–

HÉRCULES

Outra alusión máis velada a un heroe da mitoloxía clásica é o nome do touro, Hércules, do que di René: “todas nuestras esperanzas están depositadas en Hércules” e maís adiante, Albert refírese a el coma “el portador de esperanzas”.
Neste enlace tedes un resume dos “Doce traballos” que tivo que realizar o heroe grego por orde de Euristeo. Neste caso o heroe foi o “portador de esperanzas” para moitos, foi o mesmo o touro de Simon e os seus compañeiros?

E tamén podedes ver este vídeo da páxina “Mitos y leyendas” de RTVE

Deixar un comentario

Arquivado en A selva africana

“La gacela”. Jo Pestum (III)

O protagonista de “La Gacela” ten fixación cun poema do autor senegalés Léopold Sédar Senghor. Este autor, ademais de figura destacada da literatura africana, ten un papel importante na política do seu país de orixe. Foi presidente do Senegal (do 1960 ó 1980).

Aquí tedes estes dous poemas seus que sacamos da páxina epdlp.com, onde tedes tamén unha biografía do autor.

Mujer negra, de Cantos de sombra
¡Mujer desnuda, mujer negra
Vestida de tu color que es vida,
de tu forma que es belleza!
He crecido a tu sombra;
la suavidad de tus manos vendaba mis ojos.
Y en pleno verano y en pleno mediodía,
te descubro.
Tierra prometida desde la alta cima de un puerto calcinado,
tu belleza me fulmina en pleno corazón,
como el relámpago del águila.
Mujer desnuda, mujer oscura,
fruto maduro de carne tersa,
sombrío éxtasis del vino negro,
boca que haces lírica mi boca,
sabana de horizontes puros,
sabana estremecida
bajo caricias ardientes del viento del Este.
Tamtan esculpido, tamtan terso
que ruges bajo los dedos del vencedor.
Tu voz grave de contralto
es el canto espiritual de la Amada.

Oración a las máscaras, de Cantos de sombra
¡Máscaras! ¡Oh máscaras!
Máscara negra, máscara roja,
máscaras blanquinegras.
Máscaras de todo horizonte
de donde sopla el Espíritu,
os saludo en silencio.
Y no a ti el último Antepasado
de cabeza de León.
Guardáis este lugar prohibido
a toda sonrisa de mujer,
a toda sonrisa que se marchita.
Destiláis ese aire de eternidad
en el que respiro el aliento de mis Padres.
Máscaras de rostros sin máscara,
despojados de todo hoyuelo y de toda arruga,
que habéis compuesto este retrato,
este rostro mío inclinado sobre el altar de blanco papel.
A vuestra imagen, ¡escuchadme!
Ya se muere el África de los imperios,
es la agonía de una princesa deplorable.
Y también Europa
a la que nos une el cordón umbilical.
Fijad vuestros ojos inmutables
en vuestros hijos dominados que dan su vida como el pobre su última ropa.
Que respondamos con nuestra presencia
al renacer del mundo,
como es necesaria la levadura a la harina blanca.
¿Pues quién enseñaría el ritmo de las máquinas
y de los cañones al mundo desaparecido?
¿Quién daría el grito de alegría para despertar
a muertos y a huérfanos al amanecer?
Decid, ¿quién devolvería el recuerdo de la vida
al hombre de esperanzas rotas?
Nos llaman los hombres del algodón,
del café, del aceite,
nos llaman los hombres de la muerte.
Somos los hombres de la danza,
cuyos pies recobran fuerza
al golpear el duro suelo.

Sónavos o primeiro???

Deixar un comentario

Arquivado en A selva africana, Recomendacións

“La gacela”. Jo pestum (II)

Na anterior entrada pre-reunión, situámonos xeograficamente no escenario de “La gacela”. Se queredes adentrarvos na historia deste páis podedes entrar neste enlace.

Neste país, que como dixemos, é o terceiro país máis grande de África, limita ó norte coa República Centroafricana, e o Sudán do Sur; ó este con Uganda, Ruanda, Burundi e Tanzania; ó sur con Zambia e Angola e ó oeste co océano Atlántico, a República do Congo (Congo-Brazaville) e o enclave de Cabinda (Angola).

Este país habítano un total de 239 etnias, según os datos da seguinte páxina do Proyecto Josué na que podedes ver a listaxe de etnias, o número de individuos, relixión e lingua.

(Procedencia da imaxe)

Con respecto á lingua, no libro cítase varias veces o Kikongo, unha das catro linguas de carácter nacional (as outras 3 son o swahili, o lingala, e o tshiluba) xunto co francés que é o idioma oficial. As nenas da escola do poblado fálanlle kikongo a Albert, que el non entende, pero eles si entenden o francés (v. páx. 42).  Ademais hai máis de duascentas linguas faladas.

Aquí tedes a listaxe das 215 linguas da República Democrática do Congo enumeradas polo SIL Con estas siglas coñécese unha organización cuxo principal propósito é estudar, desenvolver e documentar linguas pouco coñecidas coa finalidade de expandir o coñecemento lingüístico, promover a alfabetización e axudar ó desenvolvemento das linguas minorizadas. Facilita material para a procura lingüística a través de Ethnologue, unha publicación electrónica e impresa.

Deixar un comentario

Arquivado en A selva africana

“La gacela”. Jo Pestum.

Antes de nada, benvidos ó 2013. Despois do paréntese vacacional, volvemos á nosa viaxe a través das lecturas do Club BiblioTea. Este mes de Xaneiro iremos parar á República Democrática do Congo, á que o autor, Jo Pestum, se refire na obra, “La gacela”, coma o Zaire.

Esta semana irémonos dando unhas indicacións para que na reunión do luns 14 ninguén se perda.

En primeiro lugar imos situarnos xeograficamente, pois non debemos confundir a República Democrática do Congo, coa República do Congo (ou Congo-Brazzaville), que queda máis ó oeste e é moito máis pequena.

(Procedencia da imaxe)

A República Democrática do Congo é o terceiro país máis grande de África. Tamén se chamou Congo Belga, pois este país foi durante un tempo propiedade privada do monarca Leopoldo II de Bélxica, quen no ano 1908 a cedeu a Bélxica. Como colonia belga foi cando recibíu o nome de Congo Belga, coa súa capital en Leopoldville en honor ó rei.

Este país foi sometido a unha expoliación terrible baixo o dominio belga e no ano 1960 acadou a independencia, co nome de República Democrática do Congo. Para diferenciala do país veciño (República do Congo), chamábaselle Congo-Leopoldville e ó veciño do oeste Congo-Brazzaville.

Durante a dictadura de Mobutu,  nun proceso de “africanización” do país por parte do dictador,  a capital cambiou o nome de Leopoldville por Kinshasa, daí o nome Congo-Kinshasa co que tamén se coñece actualmente, pero durante a época de Mobutu o país chamouse Zaire, nome co que nos aparece no libro que nos ocupa. Este nome mantívose do 1971 ata a caída do réxime de Mobutu no 1997.

E con isto xa estamos un pouco ubicados no escenario da novela. Continuaremos dando máis indicacións ó longo da semana.

Deixar un comentario

Arquivado en A selva africana